2025 Gümrük Rehberi: Ankara Gümrük İşlemleri, GTİP Sorgulama ve Vergilendirme

Aralık 26, 20250

Türkiye’de dış ticaret işlemleri sırasında gümrük danışmanına (müşavirine) duyulan ihtiyaç, sadece işlem hacmiyle değil, ürünün tabi olduğu denetimlerin karmaşıklığı ve mevzuat riskleri ile doğru orantılıdır.

Özellikle Ankara gibi bürokrasinin merkezinde, bakanlık onaylarının ve TSE/CE gibi teknik denetimlerin yoğun olduğu ürün gruplarında gümrük danışmanlığı bir tercih değil, yasal bir zorunluluk gibidir.

İşte Türkiye’de gümrük danışmanına en çok ihtiyaç duyulan ürün grupları:

1. Tıbbi Cihazlar ve İlaçlar (Sağlık Bakanlığı Onaylılar)

Sağlık sektörü, gümrükteki en zorlu alanlardan biridir. Bir ürünün “tıbbi cihaz” mı yoksa “kozmetik” mi olduğu konusundaki ince çizgi, vergiyi ve izinleri tamamen değiştirir.

  • Neden Danışman Şart? Ürünlerin ÜTS (Ürün Takip Sistemi) kaydı, Sağlık Bakanlığı’ndan alınacak kontrol belgeleri ve sterilizasyon sertifikalarının takibi uzmanlık gerektirir.

  • Risk: Yanlış beyan, ürünün imhasına veya halk sağlığını tehdit gerekçesiyle ağır cezalara yol açabilir.

2. Savunma Sanayii ve Stratejik Ürünler (Çift Kullanımlı Eşyalar)

Ankara’daki savunma sanayii ekosistemi (ASELSAN, ROKETSAN vb.) nedeniyle bu kategori çok kritiktir.

  • Neden Danışman Şart? Hem sivil hem askeri amaçla kullanılabilecek ürünler (çift kullanımlı) için Milli Savunma Bakanlığı veya Ticaret Bakanlığı‘ndan özel izinler alınması gerekir.

  • Kritik Nokta: Bu ürünlerin gümrükteki “kırmızı hat” muayene süreçleri çok titiz ilerler.

3. Otomotiv ve Yedek Parça

Türkiye’nin en büyük ithalat ve ihracat kalemidir. Ancak bu sektörde “standart dışı” ürünlerin girişi çok sıkı denetlenir.

  • Neden Danışman Şart? Parçaların TAREKS (Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi) üzerinden denetlenmesi ve TSE (Türk Standartları Enstitüsü) uygunluk belgelerinin alınması gerekir.

  • Risk: Özellikle “kullanılmış” veya “yenilenmiş” parça ithalatı yasak olduğundan, beyan hatası kaçakçılık suçlamasına kadar varabilir.

4. Kimyevi Maddeler ve Tehlikeli Kimyasallar

Endüstriyel üretimde kullanılan ham maddelerin çoğu bu kategoriye girer.

  • Neden Danışman Şart? Kimyasalların KKDİK (Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması) yönetmeliğine uyumu ve çevre izinlerinin (Çevresel Etki Denetimi) gümrük aşamasında sunulması gerekir.

  • Detay: Bazı kimyasallar “uyuşturucu yapımında kullanılabilir” öncül maddeler listesinde olduğu için emniyet birimlerinin de denetimine tabidir.

5. Tarım ve Gıda Ürünleri

Taze meyve sebzeden hayvansal ürünlere kadar geniş bir yelpazedir.

  • Neden Danışman Şart? Tarım ve Orman Bakanlığı‘ndan alınacak Bitki Sağlık Sertifikası veya Veteriner Giriş Belgesi gibi evrakların süresi çok kısıtlıdır. Ürünlerin bozulabilir yapısı nedeniyle gümrükleme işleminin saatler içinde tamamlanması gerekir.

Özetle: Hangi Ürün Grupları “Kırmızı Alarm” Verir?

Aşağıdaki durumlardan birine sahip olan her ürün için gümrük danışmanı hayati önem taşır:

  • TAREKS denetimine tabi olanlar (Elektronik, oyuncak, kişisel koruyucu donanım).

  • İhtisas Gümrüğü uygulaması olanlar (Tekstil, mobilya, otomobil).

  • İlave Gümrük Vergisi veya Anti-Dumping vergisi olanlar (Çin menşeli ürünlerin çoğu).